Top 30 - Najnowsze artykuły

new Rozmowa z prof. Tadeuszem Stacewiczem o urządzeniu...

Redakcja: W jaki sposób urządzenie Wydziału Fizyki UW usprawni proces wykrywania nowotworów?Prof. Tadeusz Stacewicz: Zacznijmy od tego, że w powietrzu wydychanym z płuc znajdują się pewne związki chemiczne. Jeżeli niektóre z nich występują w nadmiernej ilości, to mogą świadczyć o takim czy innym procesie chorobowym zachodzącym w naszym organizmie. Pewne z tych związków, jak formaldehyd albo etan, są markerami procesów nowotworowych....
Czytaj więcej

new Rozmowa z prof. Wiktorem Koźmińskim o Nagrodzie Nobla...

Redakcja: Na czym polegał wkład noblisty z 1991 r., Richarda Ernsta, w rozwój spektroskopii NMR?Prof. Wiktor Koźmiński: We wczesnej spektroskopii NMR za pomocą metody fali ciągłej, stosowanej także w bardzo wielu innych dziedzinach, można było osiągnąć tzw. warunek rezonansu. Działanie tej metody polega na tym, że po ustawieniu wszystkich parametrów jakiegoś eksperymentu zmieniamy jeden z nich, starając się przejść przez wszystkie...
Czytaj więcej

new Wstęp do wywiadu o Nagrodzie Nobla z fizyki z 2004...

Stanisław Głazek Profesor w Instytucie Fizyki Teoretycznej Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Wszystkie jądra atomowe są zbudowane z protonów i neutronów. Cząstek podobnych do protonów i neutronów znamy z kolei bardzo wiele. Ich wspólną cechą jest to, że są znacznie cięższe od elektronów i oddziałują ze sobą bardzo mocno w porównaniu z siłami elektromagnetycznymi.Mówimy, że te cząstki oddziałują silnie i nazywamy je hadronami, od greckiego słowa hadros, w luźnym tłumaczeniu znaczącego gruby lub ciężki. Asymptotyczna...
Czytaj więcej

new Rozmowa z Michałem Brennekiem o zjawisku bow echo

Redakcja: Czy katastrofy pogodowe z ostatnich lat czegoś nas nauczyły?Michał Brennek: Po tzw. mazurskim „białym szkwale” z 2007 r. bardzo dużo mówiło się o ratownictwie oraz o tym, w jaki sposób ludzie powinni się zachować, ponieważ wiele osób popełniało błędy, które niestety często doprowadziły do wypadków śmiertelnych. Mówiono o tym, jak należy ludzi szkolić, jak postępować w takich sytuacjach itd. 5 lat później...
Czytaj więcej

new Rozmowa z prof. Stanisławem Mrówczyńskim o Nagrodzie...

Redakcja: Czym jest neutrino i czemu przez długi czas było ono nieuchwytne?Prof. Stanisław Mrówczyński: Historia neutrino zaczyna się w latach 20., kiedy zaobserwowano tzw. rozpady beta i dokonano zaskakującego spostrzeżenia, że suma energii ich produktów jest mniejsza niż energia początkowa. Fakt ten oznaczałby, że kluczowa dla fizyki zasada zachowania energii została pogwałcona, co wywołało niezwykle żywe dyskusje. Zaczęto się...
Czytaj więcej

new Rozmowa z prof. Tomaszem Bulikiem o Nagrodzie Nobla...

Redakcja: Na czym polegał wkład noblistów z 2017 roku w detektor LIGO i obserwację fal grawitacyjnych?Prof. Tomasz Bulik: LIGO to detektor fal grawitacyjnych, który kształtem przypomina literę L i zawiera w sobie interferometr. Posiada on dwa ramiona, mieszczące rury próżniowe, w których znajduje się promień lasera. Na końcach tych ramion umieszczono zaś lustra. Promień lasera krąży w ramionach około setki razy w obydwie strony,...
Czytaj więcej

new Człowiek myśli, Pan Bóg kreśli

Marek Słoń ekonomista Lat 60, absolwent dwóch wyższych uczelni; profesjonalista w zakresie służb specjalnych i bezpieczeństwa...
Prawdopodobnie niewielu czytelników zna działalność redaktora  Giedroycia w Polsce, przed  wybuchem wojny, w 1939 r.  Warto więc przypomnieć że był on organizatorem i redaktorem, od 1930 r. tygodnika „Dzień  Akademicki”, które przekształcił w „Bunt Młodych”, a później w 1937 r. zmienił tytuł pisma na „Polityka”, które ukazywało się jako dwutygodnik. Redaktor  Giedroyć był związany wówczas z obozem piłsudczykowskim,...
Czytaj więcej

Rozmowa z dr Maciejem Pieńkowskim o stosunkach polsko-rosyjskich...

Maciej Pieńkowski Doktor nauk humanistycznych w zakresie historii. Autor monografii „Sejmiki mazowieckie wobec problemów...
Dr Maciej Pieńkowski: Po śmierci Stefana Batorego problem moskiewski odżył na nowo. Litwini w okresie trzeciego bezkrólewia dążyli do tego, aby podpisać rozejm z carem Fiodorem, synem Iwana Groźnego, nawet bez udziału Korony. Chcieli to zrobić w taki sposób, aby zapewnić sobie stabilność we wzajemnych relacjach. Do porozumienia ze stroną moskiewską rzeczywiście doszło, ale traktat ten w drugiej połowie 1587 r. nie został ratyfikowany...
Czytaj więcej

Rozmowa z dr hab. Grzegorzem Myśliwskim o Władysławie...

Redakcja: W jakich konfliktach brała udział Polska za czasów władania Władysława Łokietka?Dr hab. Grzegorz Myśliwski: Konflikty zaczęły się wtedy, kiedy nie udało się odzyskać utraconych ziem na rzecz zakonu krzyżackiego drogą pokojową. Łokietek wraz z elitą polityczną Polski zorganizował proces polsko-krzyżacki, który odbył się w Inowrocławiu w latach 1320-1321. Jego wyrok okazał się dla Polski korzystny, ale nie można...
Czytaj więcej

Rozmowa z Marcinem Fronią o Pokojowej Nagrodzie Nobla...

Marcin Fronia Specjalista do spraw nordyckich w fundacji Norden Centrum. Socjolog i politolog (specjalizacja dyplomatyczna...
Redakcja: Na czym polegały działania Marttiego Ahtisaariego w Afryce, Kosowie i prowincji Aceh?Marcin Fronia: Wybitny fiński dyplomata Martti Ahtisaari, w Afryce był odpowiedzialny za organizację pierwszych wolnych wyborów w Namibii. Były to lata 80., czyli okres, kiedy ten kraj właściwie budził się do demokracji. Ahtisaari, wówczas już doświadczony dyplomata związany z Organizacją Narodów Zjednoczonych i aktywny przede wszystkim...
Czytaj więcej

Rozmowa z Michałem Bąkiem o insurekcji kościuszkowskiej...

Redakcja: Jak wyglądał dalszy przebieg powstania?Michał Bąk: W bitwie pod Szczekocinami Kościuszko został pobity przez połączone wojska prusko-rosyjskie. Naczelnik musiał się wycofać do Warszawy, która 13 lipca 1794 r. również znalazła się pod prusko-rosyjskim oblężeniem. W kwietniu wybuchła insurekcja na Litwie, zajęte zostało Grodno i Wilno. Rosjanie niestety szybko opanowali sytuację, odbili Wilno i wypchnęli wojska litewskie...
Czytaj więcej

Prawdziwi Polacy? Prawdziwi patrioci? Cz. V ost.

Marek Słoń ekonomista Lat 60, absolwent dwóch wyższych uczelni; profesjonalista w zakresie służb specjalnych i bezpieczeństwa...
„Czy na was, mężowie ateńscy, moi oskarżyciele wywarli wrażenie, tego nie wiem. Bo co do mnie, to sprawili, że sam niemal zapomniałem kim jestem – tak przekonująco mówili. Nie powiedzieli jednak – trzeba przyznać – nic prawdziwego. Najbardziej zaś z licznych kłamstw zdziwiło mnie jedno, to, kiedy rzekli, iż winniście uważać, abym was nie oszukał, bo taki znakomity ze mnie mówca. Że tego się nie wstydzili [...]. Chyba,...
Czytaj więcej

Prawdziwi Polacy? Prawdziwi patrioci? Cz. IV

Marek Słoń ekonomista Lat 60, absolwent dwóch wyższych uczelni; profesjonalista w zakresie służb specjalnych i bezpieczeństwa...
„Czy na was, mężowie ateńscy, moi oskarżyciele wywarli wrażenie, tego nie wiem. Bo co do mnie, to sprawili, że sam niemal zapomniałem kim jestem – tak przekonująco mówili. Nie powiedzieli jednak – trzeba przyznać – nic prawdziwego. Najbardziej zaś z licznych kłamstw zdziwiło mnie jedno, to, kiedy rzekli, iż winniście uważać, abym was nie oszukał, bo taki znakomity ze mnie mówca. Że tego się nie wstydzili [...]. Chyba,...
Czytaj więcej

Prawdziwi Polacy? Prawdziwi patrioci? Cz. III

Marek Słoń ekonomista Lat 60, absolwent dwóch wyższych uczelni; profesjonalista w zakresie służb specjalnych i bezpieczeństwa...
„Czy na was, mężowie ateńscy, moi oskarżyciele wywarli wrażenie, tego nie wiem. Bo co do mnie, to sprawili, że sam niemal zapomniałem kim jestem – tak przekonująco mówili. Nie powiedzieli jednak – trzeba przyznać – nic prawdziwego. Najbardziej zaś z licznych kłamstw zdziwiło mnie jedno, to, kiedy rzekli, iż winniście uważać, abym was nie oszukał, bo taki znakomity ze mnie mówca. Że tego się nie wstydzili [...]. Chyba,...
Czytaj więcej

Rozmowa z Jakubem Jagodzińskim o tanim podróżow...

Redakcja: Czy warto być „spłukanym podróżnikiem”?Jakub Jagodziński: Jeśli można być niespłukanym podróżnikiem, to pewnie jest to troszkę lepszy wybór. (śmiech) Jeżeli mamy jednak wybór pomiędzy „nie podróżujemy” albo „podróżujemy oszczędnie”, to jak najbardziej warto.Jak podróżować tanio?Na początek trzeba na pewno pomyśleć o tanich biletach, bo od tego zawsze zaczyna się podróż. Możemy wyszukiwać bilety...
Czytaj więcej

Prawdziwi Polacy? Prawdziwi patrioci? Cz. II

Marek Słoń ekonomista Lat 60, absolwent dwóch wyższych uczelni; profesjonalista w zakresie służb specjalnych i bezpieczeństwa...
„Czy na was, mężowie ateńscy, moi oskarżyciele wywarli wrażenie, tego nie wiem. Bo co do mnie, to sprawili, że sam niemal zapomniałem kim jestem – tak przekonująco mówili. Nie powiedzieli jednak – trzeba przyznać – nic prawdziwego. Najbardziej zaś z licznych kłamstw zdziwiło mnie jedno, to, kiedy rzekli, iż winniście uważać, abym was nie oszukał, bo taki znakomity ze mnie mówca. Że tego się nie wstydzili [...]. Chyba,...
Czytaj więcej

Rozmowa z Michałem Bąkiem o insurekcji kościuszkowskiej...

Redakcja: Jaka była geneza zawiązania się insurekcji kościuszkowskiej?Michał Bąk: Aby mówić o genezie konspiracji insurekcyjnej należy się cofnąć do 1792 roku, czyli do przegranej wojny polsko-rosyjskiej. Po tym, jak król zarządził spotkanie Straży Praw, rozszerzone o radę dynastyczną, nastąpiła kapitulacja strony polskiej. Na owej radzie wielu pierwszoplanowych polityków z czasów Sejmu Czteroletniego, m. in. Hugo Kołłątaj...
Czytaj więcej

Prawdziwi Polacy? Prawdziwi patrioci? Cz. I

Marek Słoń ekonomista Lat 60, absolwent dwóch wyższych uczelni; profesjonalista w zakresie służb specjalnych i bezpieczeństwa...
„Czy na was, mężowie ateńscy, moi oskarżyciele wywarli wrażenie, tego nie wiem. Bo co do mnie, to sprawili, że sam niemal zapomniałem kim jestem – tak przekonująco mówili. Nie powiedzieli jednak – trzeba przyznać – nic prawdziwego. Najbardziej zaś z licznych kłamstw zdziwiło mnie jedno, to, kiedy rzekli, iż winniście uważać, abym was nie oszukał, bo taki znakomity ze mnie mówca. Że tego się nie wstydzili [...]. Chyba,...
Czytaj więcej

Rozmowa z dr hab. Grzegorzem Myśliwskim o Władysławie...

Redakcja: Jakim przywódcą był Władysław Łokietek przed objęciem korony?Władysław Łokietek był księciem przygotowywanym do objęcia władzy, choć miało to miejsce jedynie w niewielkim księstwie kujawskim. Można więc powiedzieć, że wychowano go na władcę. Gdyby jednak rzeczywiście odpowiedzieć na to pytanie jednym zdaniem, to należałoby stwierdzić, że był bardzo ambitny i rządny władzy, ale prawdziwym przywódcą okazał...
Czytaj więcej

Rozmowa z prof. Szymonem Malinowskim o mitach klimatycznych...

Szymon Malinowski fizyk atmosfery Specjalista w zakresie fizyki chmur i opadów, pomiarów atmosferycznych z pokładu samolotu, modelowania...
Redakcja: Czy globalne ocieplenie to problem rozdmuchany, ponieważ klimat zmieniał się już wcześniej?Prof. Szymon Malinowski: Wiemy, jak klimat zmieniał się wcześniej i dlaczego. Wiemy też, że aktualna zmiana klimatu jest inna niż zmiany wcześniejsze. Posiadamy tę wiedzę mniej więcej od początku XIX w., kiedy biolodzy po raz pierwszy oszacowali, że emisje człowieka są znacznie większe niż emisje wulkaniczne. Ludzkie emisje wzrosły...
Czytaj więcej

Rozmowa z prof. Patrykiem Pleskotem o sprawie Jaro...

Redakcja: Jakie były okoliczności morderstwa Piotra Jaroszewicza i jego żony w 1992 roku?Prof. Patryk Pleskot: Sprawa Jaroszewiczów pozostaje jedną z największych zagadek III RP i jest przy tym związana także z historią Polski Ludowej. Morderstwo było brutalne. Wiemy, że doszło do niego w willi Jaroszewiczów w Aninie, na przedmieściach Warszawy. Piotra Jaroszewicza prawdopodobnie przez wiele godzin torturowano, bito, ocucano, a nawet...
Czytaj więcej

Rozmowa z prof. Markiem Demiańskim o Nagrodzie Nobla...

Redakcja: Czym jest promieniowanie reliktowe i czego możemy się dzięki niemu dowiedzieć?Prof. Marek Demiański: Żeby odpowiedzieć na to pytanie trzeba się cofnąć do II połowy lat 20. ubiegłego wieku, kiedy Edwin Hubble odkrył, że nasza Droga Mleczna nie jest jedynym takim układem wielu gwiazd, a podobnych obiektów istnieje we wszechświecie bardzo dużo. Hubble odkrył nam więc świat galaktyk. Kiedy zaczął go badać, wyszło na...
Czytaj więcej

Rozmowa z prof. Szymonem Malinowskim o mitach klim...

Szymon Malinowski fizyk atmosfery Specjalista w zakresie fizyki chmur i opadów, pomiarów atmosferycznych z pokładu samolotu, modelowania...
Redakcja: Czym są tzw. chemtrails?Prof. Szymon Malinowski: Spisek dotyczący chemtrails trwa od lat i uczestniczą w nim różne postacie. Kiedyś był on związany z bytami pozaziemskimi, które rozpylały różne dziwne rzeczy w atmosferze, a ostatnio zwolennicy spisku tłumaczą go w taki sposób, że tajny rząd światowy albo rządy wszystkich krajów w porozumieniu, latają samolotami i sypią nad nami związki chemiczne. Tak naprawdę nie...
Czytaj więcej

Rozmowa z prof. Patrykiem Pleskotem o morderstwach...

Redakcja: Jakie były okoliczności śmierci Stanisława Pyjasa w 1977 roku?Prof. Patryk Pleskot: Sprawa zabójstwa Stanisława Pyjasa pomimo wielu opracowań i badań wciąż pozostaje nie do końca wyjaśniona. Nadal nie potrafimy ze stuprocentową pewnością odpowiedzieć, czy mamy do czynienia z zabójstwem politycznym czy wypadkiem, a jeśli wypadkiem, to w jaki sposób spowodowanym? Samoczynnym przewróceniem się ze schodów studenta czy też...
Czytaj więcej

Rozmowa z Jędrzejem Czerepem o pokojowej Nagrodzie...

Redakcja: Za jakie działania Denis Mukwege otrzymał pokojową Nagrodę Nobla w 2018 r.?Jędrzej Czerep: Denis Mukwege to wyjątkowa postać, nie tylko w Demokratycznej Republice Konga i w Afryce, ale ogólnie na skalę światową. Ten człowiek zwrócił uwagę całego świata na przemoc seksualną i gwałty jako narzędzie prowadzenia wojny. W jego państwie, czyli w Demokratycznej Republice Konga, wojna trwa właściwie nieprzerwanie od 1996 r....
Czytaj więcej

Wspomnienie o Janie Olszewskim

Witold Modzelewski Jestem profesorem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego i prezesem Instytutu Studiów...
Byłem wówczas wicedyrektorem Instytutu Finansów przy Ministerstwie Finansów, aktywnie uczestniczyłem w rządowych i sejmowych pracach legislacyjnych, jednocześnie nie kryjąc krytycznego stosunku do polityki fiskalnej oraz podatkowej lat 1989 – 1991. Dziś nikt nie chce pamiętać, że doprowadzono wówczas do pierwszej, najgłębszej w najnowszej historii katastrofy dochodów budżetowych, kwitł na gigantyczną skalę przemyt, a podatki...
Czytaj więcej

Rozmowa z Michałem Pacą o zakazie plastiku, smogu...

Redakcja: Czy zakaz używania jednorazowych plastików, wprowadzony przez UE to słuszna idea?Michał Paca: Zakaz używania jednorazowych plastików to świetny pomysł. Świetny, ponieważ uświadamia nam wszystkim, że plastik jest toksyczny i stanowi ten element w gospodarce odpadami, z którym my sobie nie radzimy. W ciągu roku na naszej planecie wytwarza się 80 mln ton opakowań plastikowych, a łączna moc instalacji, które pozwalają na...
Czytaj więcej

Mowa nienawiści to biznes

Witold Modzelewski Jestem profesorem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego i prezesem Instytutu Studiów...
Mamy wierzyć, że gdyby politycy wciskali łagodny kit, to Stefan W. byłby równie łagodny jak baranek i tylko przytulał się do każdego napotkanego na swojej drodze polityka. Szkoda jednak do tego wracać, bo temat szybko przestał być modny. Trzeba jednak na chwilę zatrzymać się na przystanku słów wrogich i powiedzieć to, co wszyscy wiemy, bo przecież tylko głupkowata poprawność każe to przemilczeć. Wypowiadanie słów nienawistnych...
Czytaj więcej

Rozmowa z Janem Sową o Auguście II Mocnym

Redakcja: Jakie były losy Rzeczypospolitej Augusta II w czasie wielkiej wojny północnej?Jan Sowa: August II jeszcze jako Fryderyk August, młodszy syn elektora saskiego Jana Jerzego III, od dzieciństwa był szykowany do kariery wojskowej, ponieważ spodziewano się, że nie odziedziczy tronu. Od czasów młodości brał więc często udział w działaniach wojennych, ale głównie jako obserwator. Po przedwczesnej śmierci starszego brata, który...
Czytaj więcej

Rozmowa z Michałem Pacą o sortowaniu odpadów

Redakcja: O co chodzi w segregacji odpadów?Michał Paca: Chodzi w niej o to, żebyśmy wykorzystywali odpady ponownie. A sortujemy je tak naprawdę wyłącznie dlatego, że chcemy, aby docierały do sortowni suche. Jeżeli takie będą, to nie ma wtedy znaczenia, czy będą zmieszane i jak. Suchy odpad to odpad, który maszyny świetnie rozdzielą na właściwie kupki. W związku z tym, że w Polsce zaczęliśmy segregować surowce, których mamy...
Czytaj więcej