Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył dwa analogiczne przepisy z ustawy o referendum ogólnokrajowym i z ustawy o referendum lokalnym - odpowiednio artykuł 44 ustęp 3 i artykuł 35 ustęp 3.

Art. 44 ustęp 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym stanowi, że keżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu prawa prasowego, materiały dotyczące referendum, a w szczególności plakaty, ulotki, hasła i wypowiedzi lub inne formy prowadzonej kampanii referendalnej zawierają informacje nieprawdziwe, każdy, czyjego prawa dotyczy wynik postępowania ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:
1) zakazu rozpowszechniania takich informacji;
2) przepadku materiałów zawierających takie informacje;
3) nakazania sprostowania takich informacji;
4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;
5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone.

Zgodnie z ustępem drugim, sąd okręgowy rozpoznaje wniosek, o którym mowa w ust. 1, w ciągu 24 godzin w postępowaniu nieprocesowym. Sąd może rozpoznać sprawę w przypadku usprawiedliwionej nieobecności wnioskodawcy lub uczestnika postępowania, którzy o terminie rozprawy zostali prawidłowo powiadomieni. Postanowienie kończące postępowanie w sprawie sąd niezwłocznie doręcza, wraz z uzasadnieniem, osobie, która złożyła wniosek i zobowiązanemu do wykonania zobowiązania sądu.

W ustępie trzecim zawarta została procedura odwoławcza w postaci zażalenia do sądu apelacyjnego, który rozpoznaje je w ciągu 24 godzin. Od postanowienia sądu apelacyjnego nie przysługuje środek prawny i podlega ono natychmiastowemu wykonaniu. Oznacza to, że nie jest możliwe w takiej sytuacji wznowienie postępowania. Podobne ograniczenie zawiera artykuł 35 ustęp 3 ustawy o referendum lokalnym.

Sedno orzeczenia dotyka prawomocności orzeczeń wydanych w trybie referendalnym. Brak możliwości obalenia prawomocnego orzeczenia wydanego w takiej procedurze został uznany za niezgodny z Konstytucją. Jako wzorce kontroli zastosowane zostały artykuły 45 i 77 ustawy zasadniczej - odpowiednio statuujące prawo do sądu w wymiarze pozytywnym i negatywnym.

Wyrok poprzedziło odrzucenie wniosku o wyłączenie ze składu orzekającego sędziego Lecha Morawskiego.